Jak pomagam i kiedy rozpocząć terapię
Duży ciężar dziecka oraz parcie w trakcie porodu wpływają na rozluźnienie powięzi i obniżenie narządów miednicy mniejszej. Jeśli odczuwasz dolegliwości takie ciężar w pochwie, ucisk nasilający się pod koniec dnia albo wyczuwasz uwypuklenie przy jej wejściu do pochwy powinnaś zgłosić się na badanie uroginekologiczne.
Podczas konsultacji sprawdzam, która część pochwy się obniża i w jakim stopniu. Pytam o objawy. Interesuje mnie, kiedy się pojawiły i czy zmieniają się podczas stania, wysiłku lub odpoczynku. Pytam także o oddawanie moczu i stolca: popuszczanie moczu, trudność z opróżnieniem pęcherza, zaparcia lub potrzebę podparcia ściany pochwy palcem podczas wypróżniania. Rozmawiamy o przebiegu porodu i o tym, które dolegliwości najbardziej wpływają na Twoją codzienność.
Następnie wykonuję badanie ginekologiczne. Oceniam wejście do pochwy, krocze, a potem podparcie przedniej ściany pochwy, jej szczytu wraz z szyjką macicy oraz tylnej ściany. Proszę Cię o napięcie mięśni dna miednicy i o parcie, podobne do tego podczas wypróżniania. Pozwala mi to zobaczyć obniżenie, które w spoczynku może być niewidoczne. Jeśli opisujesz wyraźne objawy, a badanie w pozycji leżącej ich nie wyjaśnia, mogę powtórzyć ocenę w pozycji stojącej lub w innym terminie.
Badania dodatkowe zlecam wtedy, gdy mogą wyjaśnić konkretną wątpliwość. Jeśli występują problemy z oddawaniem moczu, oceniam je osobno i w zależności od objawów mogę sprawdzić zaleganie moczu po mikcji lub zaplanować dalszą diagnostykę uroginekologiczną.
Przebieg leczenia
Leczenie dobieram do miejsca i stopnia obniżenia, zgłaszanych objawów oraz Twoich planów dotyczących kolejnej ciąży.
- Cystocele oznacza obniżenie przedniej ściany pochwy, za którą znajduje się pęcherz.
- Rectocele dotyczy ściany tylnej, sąsiadującej z odbytnicą.
- Obniżać może się także macica lub szczyt pochwy.
U jednej Pacjentki zmiany mogą występować w kilku miejscach jednocześnie, dlatego przed leczeniem oceniam całe podparcie narządów miednicy.
Jeśli obniżenie jest niewielkie, zaczynam zwykle od fizjoterapii uroginekologicznej. Oceniane jest czy potrafisz prawidłowo napiąć i rozluźnić mięśnie dna miednicy, a następnie dobiera ćwiczenia do wyniku badania. To regularna praca przez kilka miesięcy. Fizjoterapia może zmniejszyć objawy, choć nie zawsze całkowicie cofnie zmianę anatomiczną. Przy łagodnym obniżeniu bez dolegliwości wystarczające bywa monitorowanie sytuacji.
Jeżeli czujesz ciężar lub uwypuklenie w pochwie, mogę zaproponować pessar – silikonowy element umieszczany w pochwie, który mechanicznie podtrzymuje jej ściany lub macicę. Dobieram jego rodzaj i rozmiar podczas badania, a następnie sprawdzam, czy pozostaje na miejscu i czy możesz z nim wygodnie funkcjonować. Pessar może być rozwiązaniem długoterminowym albo pomóc Ci w okresie po porodzie, kiedy tkanki nadal się regenerują i nie planujemy operacji. Wymaga nauki użytkowania oraz regularnych kontroli.
Operację omawiam z Pacjentką, gdy obniżenie istotnie utrudnia codzienne życie, a leczenie zachowawcze nie przynosi wystarczającej ulgi lub nie odpowiada jej potrzebom.
Przy cystocele
Zabieg polega na waginoplastyce przedniej ściany pochwy. Wzmacniamy wtedy osłabioną warstwę między pochwą a pęcherzem. Jeśli zgłaszasz popuszczanie moczu albo trudność z opróżnieniem pęcherza, oceniam te objawy osobno – sama korekcja cystocele nie daje gwarancji ich ustąpienia.
Przy rectocele
Można wykonać waginoplastykę tylnej ściany pochwy, wzmacniając tkanki między pochwą a odbytnicą. Gdy uszkodzone jest również krocze, zakres zabiegu może obejmować jego rekonstrukcję, czyli perineoplastykę. Jeśli główną dolegliwością są zaparcia, najpierw ustalam ich przyczynę.
Przy obniżeniu macicy lub szczytu pochwy
Potrzebne może być przywrócenie podparcia tej części narządów. Istnieją techniki pozwalające zachować macicę oraz inne sposoby operacyjne. Wybór zależy od anatomii, objawów i Twoich preferencji. Jeśli obniżonych jest kilka części pochwy, planuję leczenie całościowo, ponieważ naprawa tylko jednej ściany może nie usunąć głównego problemu.
